ATATÜRK DEVLETÇİLİK İLKESİ VE KEYNESYEN DEVLETÇİLİĞİ

Atatürk'ün devletçilik ilkesi ve Keynesyen devletçiliği arasında ki en büyük fark Atatürk devletçiliğinin uzun dönemli olması, ülkenin kalkınma planlamasında devletçiliğin rolü üzerinde durmasıdır. Türk Dil Kurumunda ki devletlik tanımlamasının ilki (Bir ülkenin kalkınmasının, gelişmesinin devlet girişimiyle, devlet eliyle olabileceğini öne süren görüş, öğreti) kalkınma planları uzun dönemli yapıldığı için daha çok Atatürk ün devletçilik tanımına uymaktadır. Keynes ise ekonominin uzun dönemde ölü olduğunu ve ekonominin kısa dönemli olduğunu söyler. Türk Dil Kurumunda yapılan ikinci tanımlama (Devletin, ekonomik yaşama doğrudan doğruya el attığı sisteme verilen ad) ise görünmez elden yola çıkılan bir tanımlama olduğu için daha çok Keynesin devletçilik anlayışına uymaktadır. Kalkınma planlamaları yerine kısa dönemde devletin görevinin tasarruf sahiplerinin gömülerini ortaya çıkartıp harcamaya dönüştürmesini söyler. Bunu da devletin tasarruf sahiplerinden borçlanarak ve Genişletici maliye politikası uygulayarak (G>T) kısaca devletin bütçe açığı vererek sağlayacağını söyler. Bunun dışında Atatürk devletçiliği sadece fon desteği olarak değil özel kesimin yatırımlarının düzenlenmesini de kapsar. Bu düzenlemeler özellikle özel kesimde ki bilgi eksikliğini de gidermesi ve gelişi güzel yerlerde yapılan yatırımların önünü kesmek içindir.  Yatırımları doğru planlamalar çerçevesinde gerçekleştirmektir ve yapılan yatırımları denetleme görevi oluşudur. Atatürk devletçiliğinin ve Keynesyen devletçiliğin aynı döneme denk gelmesinden dolayı benzer sorunlarla karşılaştığı (özel kesim de tasarruf yetersizliği) buna karşı çözüm arayışlarına girdiği iki görüşünde benzerliğinin olduğunun en büyük göstergesidir. 1923-1929 yılları arasında Türkiye ve Dünyada uygulanan liberal politikaların başarısızlıkları liberallerin yanıldığı, ekonominin müdahale olmadan dengeye gelmediği anlaşılmıştır. Keynes yazdığı Genel Teori adlı eserinde bu politikaların neden başarısız olduğunu ve bu krizden nasıl kurtulabileceğini yazmıştır. Keynes Dünya sorununa çözüm yolları ararken Atatürk'ün devletçilik ilkesi de Keynesin uyguladığı politikalardan etkilenip liberal politikalar yerine açık görünür el olan devlet müdahalesinin ekonominin bulunduğu krizden çıkmasının daha kolay olacağını anlayıp Devletçilik ilkesinin ön planda olduğu politikalar uygulamıştır. Atatürk Devletçiliği Türkiye ekonomisinin sorunlarına çözüm ararken Keynesyen devletçiliği Genel Teorisinden anlaşılacağı gibi Küresel olarak yaşanan 1929 Büyük Buhran sorununa çözüm aramıştır.

Muhammed Gündoğdu